Europejskie miasto kontrastów, które jednocześnie przeraża mrokami historii i zachwyca bogactwem kultury. To tu tworzył Wit Stwosz, tu powstał pierwszy na świecie globus, tu też skonstruowano kieszonkowy zegarek. I choć w czasie alianckich nalotów zniszczono aż 90 procent wiekowej zabudowy, miasto odrodziło się niczym feniks z popiołów.

Zawiłe dzieje Norymbergi jest pełne wzlotów i upadków. Miasto powstało wokół zamku strzegącego szlaków kupieckich na granicy germańsko-słowiańskiej. Od XIII wieku było już znane jako centrum handlu, cieszyło się statusem wolnego miasta. Kwitły tu także kultura i sztuka – przekonali się o tym również Polacy. W 1543 roku Mikołaj Kopernik właśnie w Norymberdze wydał drukiem swe epokowe dzieło „De revolutionibus orbium coelestium” („O obrotach sfer niebieskich”). Niestety, sława i znaczenie miasta z czasem zmalały, co stanowiło jedną z przyczyn jego bankructwa. Metropolię uratował Napoleon, wcielając ją w 1806 roku do Królestwa Bawarii, które spłaciło długi. Przeszło 100 lat później zostały ogłoszone haniebne ustawy norymberskie, a w 1945 roku większość miasta legła w gruzach podczas bombardowań przeprowadzonych przez lotnictwo alianckie.

KWESTIONARIUSZ
KWESTIONARIUSZ

Najbardziej znane: ze słynnych procesów norymberskich.

Najciekawsze style architektury: gotyk, renesans.

Przełomowy moment historii: bombardowanie w 1945 roku.

Najbardziej znane zabytki: Zamek, studnia Schöner Brunnen, dom Albrechta Dürera, fortyfikacje miejskie.

Koniecznie należy: odwiedzić Muzeum Zabawek.

Dla smakoszy: Nürnberger Rostbratwürste – słynne norymberskie kiełbaski z rusztu, pierniki św. Elżbiety.

Miejsce na spacer: Stare Miasto, handlowa ulica Handwerkerhof

Poza szlakiem: miejskie podziemia.

Sławni obywatele miasta: Wit Stwosz, rzeźbiarz, Albrecht Dürer, malarz, Kaspar Hauser, tajemniczy chłopiec, którego tożsamość nie jest znana do tej pory.

Zagadka Kaspara Hausera

Intrygujące i nieco mroczne światło rzuca też na Norymbergę historia z 26 maja 1828 roku – tego dnia na jej ulicach znaleziono tajemniczego chłopca. Jego zagadka do dziś spędza historykom sen z powiek. Prawdopodobnie 16-letni wówczas młodzieniec nie umiał pisać, czytać i był prawie niemową. Potrafił jedynie wypowiedzieć kilka zdań i przedstawić się jako Kaspar Hauser.
Przypadek ten stał się sławny w całej Europie. Nic dziwnego, iż do Norymbergi zaczęli zjeżdżać różnej maści naukowcy, chcąc rozwikłać zagadkę. Wówczas pojawiła się teoria, iż Kaspar może być szlachetnie urodzonym synem Karola Ludwika, wielkiego księcia Badenii. Prawdopodobnie ten trop zdecydował o dwóch zamachach na życie Hausera. Młodzieniec został zabity w 1833 roku na terenie ogrodów dworskich w Ansbach, gdzie udał się na spotkanie z nieznajomym, który miał znać jego prawdziwą tożsamość.

Szlakiem Wita Stwosza

A jednak Norymberga to nie tylko stolica mrocznych historii, ale i miasto wielkiej sztuki. Tu tworzył swe arcydzieła niezrównany Wit Stwosz, znany w Polsce jako autor ołtarza w Kościele Mariackim w Krakowie. W romańsko-gotyckim kościele św. Sebalda zobaczymy późnogotyckie Epitafium Pawła Volckamera z 1499 roku. To pierwsze dzieło rzeźbiarza w Norymberdze po opuszczeniu Krakowa. W tej samej świątyni znajdziemy też późniejsze jego dzieło – wykonany w 1520 roku dla kościoła Najświętszej Panny Marii krucyfiks Mikołaja Wickla,
zwany tak od nazwiska jednego z fundatorów. Krzyż wznosi się nad figurami Marii i Jana Ewangelisty, również dłuta Stwosza. Inny krzyż, który również wyszedł spod ręki mistrza, można podziwiać w norymberskim Muzeum Narodowym (Germanisches Nationalmuseum), jednym z najsłynniejszych na świecie. Prawdopodobnie został zamówiony na potrzeby kaplicy należącej do Szpitala Ducha Świętego Z kolei w kościele św. Wawrzyńca odnajdziemy grupę rzeźb Stwosza znaną jako Pozdrowienie Anielskie. Artysta odszedł jesienią 1533 roku w Norymberdze.

Muzea i zabytki

Nad miastem góruje kompleks składający się z zamku cesarskiego (Kaiserburg), zamku burgrabiego (Burggrafenburg) oraz zamku miejskiego (Städtische Burganlage). Choć warownia została zniszczona w czasie II wojny światowej, szybko przywrócono jej dawny blask. Warto wspomnieć, iż tu właśnie, w zamkowych podziemiach, przechowywano skradziony z Krakowa ołtarz Stwosza. Zwiedzając zabytki, nie można zapomnieć również o wspaniałym renesansowym ratuszu zaprojektowanym przez Jakuba Wolffa, w którego podziemiach odkryjemy dawne więzienie ze specjalną celą – na wyrok oczekiwali w niej podpalacze. Na rynku staromiejskim zobaczymy również niezwykłą studnię Schöner Brunnen – obok kompleksu zamkowego to jedna z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji turystycznych miasta. Nad dawnym ujęciem wody wznosi się 19-metrowa ażurowa wieża ozdobiona licznymi rzeźbami. W kracie okalającej ten przepiękny zabytek znajduje się ruchomy pierścień z mosiądzu. Uważa się go za szczęśliwy talizman.
W Norymberdze urodził się, tworzył i zmarł Albrecht Dürer – uznawany za najwybitniejszego twórcę epoki renesansu. Dziś możemy nie tylko odwiedzić jego dom, ale także podziwiać płótna mistrza w Muzeum Narodowym, m.in. obrazy Herkules zabijający ptaki stymfalijskie czy Portret Michaela Wolgemuta. Koniecznie też należy się wybrać do Muzeum Zabawek i Muzeum Transportu. Oba zachwycą zarówno dzieci, jak i dorosłych! W tym pierwszym znajdziemy ok. 65 tysięcy eksponatów, w tym drugim zabytkowe lokomotywy i wagony oraz przepiękną kolejową makietę Norymbergi. To nie wszystkie oryginalne atrakcje – dzięki handlowej uliczce Handwerkerhof można przenieść się w czasy średniowiecza. W tę epokę przeniosą nas obronne mury, domki, a także stoiska z wyrobami rzemieślniczymi i lokalnymi produktami. Zwiedzając Norymbergę, warto kupić kartę Nürnberg Card +Fürth, która uprawnia do korzystania ze środków komunikacji publicznej oraz zapewnia wejścia do większości najciekawszych miejsc. Zapłacimy za nią ok. 25 euro.

Ku światłu

Norymberga to jeden z piękniejszych w Europie przykładów na to, jak mroczna historia w końcu ustępuje światłym ideom i wielkiej sztuce. Warto odwiedzić to niezwykłe miasto i przekonać się na własne oczy, jak pięknie potrafiło się ono odrodzić po wojennej klęsce.

ZNAKI SZCZEGÓLNE
ZNAKI SZCZEGÓLNE

Jarmark Dzieciątka Jezus z oryginalnymi norymberskimi piernikami i pieczonymi kiełbaskami oraz adwentowymi koncertami.

Ażurowa 19-metrowa wieża nad dawną studnią.

Karuzela małżeńska niezwykła, groteskowa fontanna.