Polak w składzie porcelany czuje się… doskonale! Nasz kraj ma bowiem wielowiekowe tradycje w tym rzemiośle, a ostatnio rodzima ceramika przechodzi renesans. Młodzi artyści nadają jej oryginalny wyraz, łącząc tradycyjne techniki z nowoczesnym designem.

Tradycje polskiej ceramiki sięgają XVIII wieku. To wtedy swoją działalność rozpoczynały polskie manufaktury i fabryki, takie jak Zakłady Ceramiczne „Bolesławiec”, Zakłady Porcelany „Ćmielów” – obecnie Polskie Fabryki Porcelany „Ćmielów” i „Chodzież” oraz Fabryka Porcelany AS Ćmielów. Ręcznie zdobione naczynia z Bolesławca zachwycały folkowym charakterem oraz zdobieniami inspirowanymi polską przyrodą. Manufaktury z Ćmielowa (dawna wytwórnia Świt w Ćmielowie, a obecnie Fabryka Porcelany AS Ćmielów) początkowo zajmujące się produkcją glinianych garnków i fajansu, zasłynęły z produkcji wysokiej jakości porcelany i oryginalnych figurek. Kolekcje wałbrzyskiej fabryki założonej przez Carla Kristera już w XIX wieku były eksportowane do Europy Zachodniej i Ameryki Północnej, a ich piękne wzornictwo i precyzyjne wykonanie mogło się równać z sygnowanymi nazwiskiem Philipa Rosenthala.

Tradycja i nowoczesność

Fabryki, którym udało się przetrwać czas komunizmu i transformację ustrojową, dziś przeżywają prawdziwe odrodzenie. Polskie Fabryki Porcelany „Ćmielów” i „Chodzież”, Fabryka Porcelany AS Ćmielów, zakłady z Bolesławca czy Wałbrzycha zapraszają do współpracy młodych i zdolnych projektantów, by łączyć najlepszą jakość z nowoczesnym designem, a nowe kolekcje polskiej ceramiki z powodzeniem są prezentowane na międzynarodowych targach sztuki użytkowej. Manufaktura w Bolesławcu odświeżyła wizerunek serią „Renesans”. Zaprojektowała ją mieszkająca w Mediolanie Dorota Koziara, która współpracowała dotąd z takimi markami, jak Alessi, Swarovski czy Christian Dior. Marka Kristoff łączy tradycyjną formę z nowoczesnym zdobieniem. Na porcelanie zaprojektowanej w pierwszej połowie ubiegłego wieku pojawiły się ilustracje młodych grafików skupionych wokół Fundacji ILLO – Marka Mielnickiego, Kai Kusztry i Magdy Pilaczyńskiej. Nowy wizerunek z Polskich Fabryk Porcelany „Ćmielów” i „Chodzież” to z kolei zasługa Marka Cecuły – światowej sławy ceramika i wykładowcy w londyńskiej Royal College of Art. W drugim zakładzie, czyli Fabryce Porcelany AS Ćmielów słynącej z kultowych i cenionych na świecie figurek z lat 50. i 60. XX wieku powstają nowe projekty utrzymane w stylistyce new look, m.in. Sayako czy Macierzyństwo Katarzyny Rij. To tutaj jest też produkowana różowa porcelana według receptury Bronisława Kryńskiego czy „carski” serwis Matylda o kwadratowej nóżce. Manufaktura AS Ćmielów kultywuje tradycje wyłącznie ręcznej produkcji porcelany, korzystając ze starych i oryginalnych form.

Przyjemne z pożytecznym

Współczesna polska porcelana to nie tylko fabryki i manufaktury z wieloletnimi tradycjami. Prężnia działa wiele ciekawych, mniejszych pracowni, które pokazują, że polski design nie odbiega od zachodnich standardów, a sztuka użytkowa może być nie tylko funkcjonalna, ale też innowacyjna i estetyczna. Wśród najciekawszych współczesnych projektów na uwagę zasługują z pewnością dekorowana 24-karatowym złotem kolekcja porcelany marki VOLA art deco, nieskazitelnie biała porcelana z serii Pogięte z pracowni Modus Design, prace Alicji Patanowskiej. Ta bawiąca się formą artystka zaprojektowała m.in. porcelanowy komponent zaprojektowany do uprawy ziół i roślin ozdobnych metodą hydroponiczną – w samej wodzie, bez użycia ziemi.